Poradnik Sid Meier's Civilization V

Budynki specjalne

Jak więc widać, jeżeli zależy nam na wzroście nauki lub kultury – czyli surowców, których nie da się pobierać z pól, przydzielenie obywateli do konkretnych budynków będzie bardzo dobrym pomysłem. Takie zagranie przyda się również, jeżeli okoliczne pola przynoszą nam małe zyski, lub też w sytuacji, w której zależy nam na jak najszybszym pozyskaniu wielkich ludzi.

Nie zmienia to jednak faktu, że sztuczna inteligencja radzi sobie z zarządzaniem miastami naprawdę zadowalająco, przez co nasza ingerencja w postępowanie komputera powinna być raczej wyjątkiem od reguły, niż zasadą.

Złoto, produkcja, żywność

Trzy podstawowe surowce, czyli właśnie złoto, produkcja i żywność, należą do zdecydowanie najważniejszych elementów rozgrywki – to właśnie dzięki nim nasza cywilizacja będzie mogła się rozwijać i rosnąć w siłę. O ile nauka czy kultura pomagają nam tworzyć nowe struktury oraz dają pozytywne bonusy do różnych dziedzin działalności naszego imperium, to jednak właśnie podstawowa trójca zasobów będzie miała dla nas największe znaczenie. Bez żywności nasze miasta nie będą wykorzystywać okolicznych pól, a ludzie umrą z głodu. Nie posiadając produkcji nie zbudujemy niczego, pozostając w tyle za konkurencją. Jeśli zaś zabraknie nam pieniędzy, pozostaniemy osamotnieni na arenie międzynarodowej i nie będziemy mieli żadnego zabezpieczenia w razie krytycznych sytuacji.

O te trzy zasoby należy więc zadbać w pierwszej kolejności i dobrze przemyśleć naszą gospodarkę.

Żywność i produkcja

W pierwszych chwilach gry najważniejsze będą dla nas żywność oraz produkcja – złoto możemy całkowicie zignorować, ponieważ i tak nie będziemy mieli na co go wydawać.

Żywność pozwoli naszym pierwszym miastom szybko wzrastać i należycie eksploatować okoliczne pola – jest to więc filar, na którym zbudujemy nasze imperium. Drugim filarem jest z pewnością produkcja – dzięki niej będziemy mogli szybciej wznosić budowle i rekrutować jednostki. Jest to na tyle istotne, że nie możemy pozwolić sobie na to, by przeciwnicy nas wyprzedzili – różnica jednej budowli czy oddziału wojskowego potrafi zaważyć na losach całej gry. Szczególne znaczenie ma to przy tworzeniu cudów – te mają niebagatelne znaczenie dla rozgrywki i wymagają dużych nakładów produkcji – im więcej będziemy jej więc posiadać, tym szybciej wzniesiemy poszczególne cudy. Trzeba pamiętać, że podczas jednej gry na mapie może znajdować się tylko jeden cud danego rodzaju – jeśli więc przeciwnik zbuduje u siebie Stonehenge, my nie będziemy już mieli takiej możliwości. Co więcej, jeżeli byliśmy w trakcie wznoszenia jakiegoś cudu i zostaliśmy wyprzedzeni, nasza budowa zostaje przerwana a produkcja zmarnowana – otrzymamy co prawda drobną pieniężną rekompensatę, ale nie ratuje ona sytuacji. Jak więc widać, prześcignięcie przeciwników w tempie produkcji jest szalenie istotne – nie tylko będziemy mogli tworzyć potężne cuda, ale również blokować je wrogom, niwecząc ich wysiłki i zasoby produkcji. Plusem cudów jest też to, że nie wymagają one pieniędzy na utrzymanie.

Tworząc imperium, zadbajmy o odpowiednie proporcje między surowcami

W pierwszych etapach rozgrywki (czyli mniej więcej do czasu założenia trzeciego miasta) powinniśmy zdecydowanie koncentrować się na zapewnieniu żywności i produkcji naszym miastom. Dobrze jest postawić między nimi znak równości, aczkolwiek konkretne proporcje zależą od uwarunkować samej rozgrywki oraz mapy. Jeśli bowiem znajdujemy się sami na kontynencie, warto położyć nacisk na żywność – dzięki temu nasze miasta znacznie wyprzedzą konkurencję, będą również generować więcej zasobów. Jeśli jednak sytuacja jest bardziej skomplikowana, na przykład blisko naszych terenów znajdują się wrogie nacje lub barbarzyńcy, zdecydowanie lepiej skupić się na produkcji – pozwoli nam ona szybko wzmocnić naszą siłę militarną i potencjał produkcyjny miast, dzięki czemu nie tylko spokojnie obronimy się przed agresorami, ale i będziemy mogli dość szybko wyeliminować przynajmniej jednego z nich, co zapewni nam ogromną przewagę.

Złoto

W którym momencie powinniśmy inwestować w złoto? Trudno udzielić jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie – każda rozgrywka jest nieco inna, więc i nasza taktyka powinna być elastyczna. Jeśli sytuacja jest w miarę bezpieczna, to znaczy wrogowie są od nas w daleko i nie zagrażają nam bezpośrednio, najlepiej zacząć się bogacić mniej więcej w momencie założenia trzeciego miasta (czyli zwykle około 70 tury gry). Nie będziemy się bowiem musieli w takiej sytuacji martwić o bardzo kosztowny żołd dla wojska – lepiej wszystkie przychody finansowe inwestować w utrzymanie budynków i, ewentualnie, sojusznicze stosunki z wolnymi miastami.

Bilans bardziej, niż pozytywny

Jeśli jednak wróg stoi u naszych bram, dobrym pomysłem jest pozyskiwanie złota już od początku rozgrywki – choćby w niewielkich ilościach. Nie oznacza to oczywiście koncentracji wyłącznie na tym zasobie – nawet w krytycznych sytuacjach nie powinniśmy kłaść większego nacisku na złoto, niż na produkcję i żywność, gdyż w takim przypadku nasze imperium szybko zapadłoby się samo w sobie (z głodu i niemocy produkcyjnej). Jeśli jednak pozwolimy naszemu skarbowi rosnąć, będziemy mogli pozwolić sobie na wykupywanie budynków i wojsk, zamiast ich produkowania – ta taktyka sprawdza się szczególnie na małych mapach, gdy wróg jest naprawdę blisko. Dzięki temu w szybkim tempie uzupełnimy straty na wojennym froncie, a nawet wynajmiemy wojska prędzej, niż przeciwnik będzie je produkował. Pozwoli to nam błyskawicznie go zdominować i zdobyć wszystkie jego miasta, eliminując z rozgrywki.

Porady ogólne

Co bardzo ważne, powinniśmy ukierunkować sposób rozwoju każdego z naszych miast wedle terenu, na jakim się znajduje. Nie ma sensu budować punktów handlowych na wzgórzach – będzie to tylko marnowanie potencjału produkcyjnego tego terenu. Również tworzenie niektórych ulepszeń na danym terenie sprawia, że otrzyma on przez nie ujemne modyfikatory do któregoś z surowców – na to nie możemy sobie pozwolić. Jeśli budowa punktu handlowego sprawi, że otrzymamy dwie jednostki złota, ale stracimy jedną żywności lub produkcji, to bezwzględnie nie powinniśmy tego punktu tam budować – każda strata na polach dookoła miasta jest nie do powetowania.

Wreszcie, istnieją ustroje, które pozwolą nam zwiększyć ilość produkcji, żywności czy złota. Więcej na ten temat możecie przeczytać w rozdziale Kultura i ustroje – czyli kiedy, gdzie i co?

Wprowadzenie

O ile początkowo wszystkie nasze miasta będą się rozwijać w mniej więcej taki sam sposób, z drobnymi różnicami zależnymi od terenu, to w późniejszych etapach gry warto pomyśleć nad ich specjalizacją. Możliwe jest co prawda tworzenie ośrodków uniwersalnych, które zajmują się wszystkim w mniej więcej równych proporcjach, jednak na większą skalę lepsze rezultaty przynosi rozdzielenie kompetencji i zysków na kilka wyspecjalizowanych jednostek.

Fabryka wielkich ludzi

W poprzednich częściach serii Civilization możliwe i opłacalne było ukierunkowanie miast w tak zwane „fabryki wielkich ludzi”, czyli osady gwarantujące nam stały przypływ tych bezcennych jednostek. Niestety, w części piątej mija się to raczej z celem – miasta tego typu szybko staną się zbędnym balastem, a to z powodu stale rosnącego kosztu kolejnych wielkich ludzi. O ile początkowo taktyka ta może być dość sensowna, to w późniejszych etapach rozgrywki zyskanie choćby jednego wielkiego człowieka stanie się niemal niemożliwe – będzie to bowiem wymagało od nas ogromnych nakładów. Z tego też powodu pozwolę sobie pominąć listę budowli pozwalających nam szybciej werbować tych specjalistów – przyjdą do nas tak, czy inaczej, niezależnie od naszych inwestycji.